Ibibazo by’umutekano muke mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bikomeje gufata indi ntera, mu gihe ubuyobozi bw’igisirikare bwemeye ku mugaragaro ko hari intege nke zikomeye mu itumanaho, zagiye ziha icyuho abarwanya ubutegetsi cyo kumenya amabanga y’ibikorwa bya gisirikare.
Minisitiri w’Ingabo, Guy Kabombo Muadiamvita, yabigarutseho mu kiganiro yagiranye n’abadepite bagize Komisiyo ishinzwe igisirikare n’umutekano, asobanura mu buryo burambuye ibibazo byugarije ingabo za FARDC ku rugamba.
Yagaragaje ko ihuriro rya AFC/M23 rifite ubushobozi buhanitse mu by’ikoranabuhanga, ku buryo rishobora kwinjira mu itumanaho ry’ingabo za Leta, rikamenya gahunda z’ibikorwa bya gisirikare mbere y’uko zishyirwa mu bikorwa.
Mu magambo ye ati: “Kubera intege nke mu itumanaho rijyanye n’ikoranabuhanga rigezweho, ingabo ziri ku rugamba zagize ikibazo gikomeye cyo kuba umwanzi ashobora kubona ubutumwa bwazo. Ibi bituma ibikorwa bya gisirikare bidindira cyangwa bigapfuba. Umwanzi yubatse uburyo buhanitse bw’itumanaho bumufasha gutahura ibiganiro hagati y’ubuyobozi n’abasirikare.”
Aya magambo agaragaza icyuho gikomeye mu mikorere ya FARDC, cyane cyane mu gihe ikoranabuhanga riri mu by’ingenzi bigena intsinzi mu ntambara zo muri iki gihe. Kuba amakuru y’ibanga ashobora kugera ku mwanzi mbere y’igihe, bituma imigambi ya gisirikare igira intege nke cyangwa ikaburizwamo burundu.
Raporo ya Komisiyo ishinzwe igisirikare n’umutekano mu Nteko Ishinga Amategeko yagaragaje ko itumanaho ari inkingi ya mwamba mu mikorere y’igisirikare. Iyo rifite ibibazo, bigira ingaruka zikomeye ku igenamigambi, ku mikoranire y’abasirikare no ku ishyirwa mu bikorwa ry’ibitero.
Iyi raporo ishimangira ko gutsindwa kwagiye kugaragara ku ruhande rwa FARDC bifitanye isano n’izo ntege nke mu itumanaho, kuko kumenya gahunda za gisirikare mbere biha umwanzi amahirwe yo kwitegura neza cyangwa no kuziburizamo.
Ibi bibazo byiyongera ku bindi byagiye bivugwa mu gihe gishize, birimo ibikoresho bidahagije, imikoranire idahwitse ndetse n’imiyoborere itanoze mu nzego zimwe z’igisirikare.
Mu gushaka igisubizo kirambye, Minisitiri Muadiamvita yatangaje ko Leta ya RDC yatangiye ibiganiro n’ibihugu by’inshuti, hagamijwe kubona ibikoresho by’ikoranabuhanga bigezweho byafasha FARDC kongera imbaraga mu itumanaho no kurinda amabanga ya gisirikare.
Ibi bikoresho biteganyijwe kuba bifite ubushobozi bwo kwirinda kwinjirwamo n’umwanzi, bityo bikarinda amakuru y’ibanga no gufasha ingabo gukora neza ku rugamba.
Nubwo iyi gahunda ishobora gutanga icyizere, haracyari impungenge ku gihe izafata kugira ngo ishyirwe mu bikorwa no ku ngaruka izagira mu gihe gito ku rugamba rukomeje gufata indi ntera.
Abasesenguzi mu bya gisirikare bagaragaza ko ikoranabuhanga rimaze kuba intwaro ikomeye mu ntambara z’iki gihe, bityo gutinda gukemura ibibazo by’itumanaho bishobora gukomeza gushyira FARDC mu kaga.
Ibi bije byiyongera ku miterere y’intambara yo mu burasirazuba bwa RDC, aho imitwe irimo AFC/M23 ikomeje kugaragaza imbaraga mu migambi, imikorere ndetse no mu ikoranabuhanga, ibintu bituma ihangana n’ingabo za Leta rikomeza gukomera no gufata indi ntera.
Mu gihe Leta ishakisha ibisubizo, abaturage bo mu burasirazuba bakomeje kuba mu gihirahiro, bibaza igihe umutekano uzagarukira n’icyizere cyo kubaho mu mahoro kikongera kuboneka.
Icyuho mu itumanaho ry’igisirikare si ikibazo cyoroheje, ahubwo ni ikimenyetso cy’uko uru rugamba ruri guhindura isura, aho ikoranabuhanga riri kurushaho kuba intwaro ikomeye kurusha imbunda n’amasasu. Niramuka kidakemuwe vuba, gishobora gukomeza guhindura imiterere y’iyi ntambara mu buryo bukomeye kurushaho.
