Umwuka w’akababaro n’amayobera wibasiye Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC) nyuma y’urupfu rutunguranye rwa Colonel Makelele, umwe mu basirikare bakuru bari bashinzwe ibikorwa by’umutekano mu karere ka Fizi, mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo.
Amakuru aturuka mu mujyi wa Baraka avuga ko uru rupfu rwabaye ku mugoroba wo ku wa Kabiri muri Hoteli Musambya, iherereye mu gace ka Mushimbya II mu majyepfo y’uwo mujyi. Abatangabuhamya n’amakuru y’ibanze ahuriza ku kuba uyu musirikare mukuru yaba yirashe akoresheje imbunda ye bwite.
Bivugwa ko byabaye ahagana saa kumi n’imwe n’igice z’umugoroba ku isaha yo muri ako karere, ibintu byahise bikwirakwiza inkuru y’uru rupfu mu nzego za gisirikare no mu baturage.
Nubwo ubuyobozi bwa FARDC n’inzego za gisirikare bataratangaza ku mugaragaro icyateye uru rupfu, amakuru akomeje kuvugwa mu nzego z’umutekano no mu baturage agaragaza ko Colonel Makelele yari amaze iminsi ahanganye n’ibibazo bikomeye by’akazi, ndetse ko yari yarahamagawe i Kinshasa kugira ngo yitabe urwego rukuru rw’ingabo.
Hari kandi amakuru ataremezwa n’ubuyobozi bwa gisirikare avuga ko yari ategerejweho gukorwaho iperereza, ndetse ko hashoboraga kuba hari impungenge z’uko yashoboraga gufungwa cyangwa kubazwa ku mikorere y’akarere yari ayoboye. Icyakora kugeza ubu, nta rwego rwa Leta cyangwa rwa gisirikare rwigeze rwemeza ayo makuru.
Colonel Makelele yari umwe mu basirikare bakuru ba FARDC bakoreraga mu karere ka Fizi, kamaze imyaka myinshi karugarijwe n’ibibazo by’umutekano muke, ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro ndetse n’intambara z’urudaca zibera mu duce twa Minembwe, Uvira na Fizi.
Nk’umuyobozi wa sekiteri ya gisirikare muri ako gace, yari ashinzwe guhuza ibikorwa bya gisirikare no kurinda umutekano w’abaturage ndetse n’ibikorwaremezo by’ingenzi.
Akarere ka Fizi gafatwa nk’agace k’ingenzi cyane mu rwego rw’umutekano wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo kuko gahana imbibi n’ikiyaga cya Tanganyika, kandi kakaba karakunze kuba isibaniro ry’imirwano hagati y’ingabo za Leta n’imitwe itandukanye yitwaje intwaro. Kubera iyo mpamvu, inshingano za Colonel Makelele zari ziremereye kandi zisaba ubunararibonye n’ubushishozi buhambaye.
Urupfu rwe rwongeye kuzamura ibibazo ku mibereho n’igitutu abasirikare bakuru ba FARDC bahura na cyo, cyane cyane abakorera mu duce twugarijwe n’intambara. Bamwe mu basesenguzi bagaragaza ko ibikorwa bya gisirikare bikomeje kuba bitoroshye mu burasirazuba bwa Congo, aho ibibazo by’imiyoborere, amakimbirane yo mu nzego z’umutekano n’igitutu cya politiki bishobora kugira ingaruka zikomeye ku mibereho n’imitekerereze y’abasirikare.
Mu rwego rwo gusobanura ibyabaye, ubuyobozi bwa gisirikare bwatangaje ko hategerejwe gutangizwa iperereza ryimbitse rizakorwa n’ubutabera bwa gisirikare kugira ngo hamenyekane neza icyateye uru rupfu.
Iryo perereza rizasuzuma niba koko Colonel Makelele yiyahuye cyangwa niba hari izindi mpamvu zishobora kuba zaragize uruhare muri uru rupfu rutunguranye.
Mu gihe hagitegerejwe ibisubizo by’iperereza, urupfu rwa Colonel Makelele rukomeje guteza impaka n’ibibazo byinshi mu nzego za gisirikare no mu baturage bo mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo. Benshi bifuza kumenya ukuri ku byabaye n’icyihishe inyuma y’urupfu rw’uyu musirikare mukuru wa FARDC rwabaye mu buryo bukomeje gutera urujijo n’amayobera.
