Ibibazo bya politiki muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) byafashe indi ntera ikomeye, nyuma y’uko Leta Zunze Ubumwe za Amerika ifatiye ibihano uwahoze ari Perezida w’iki gihugu, Joseph Kabila. Ibi byahise bikurikirwa n’ubutumwa bukakaye yanyujije ku mbuga nkoranyambaga, mu gihe ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi n’ishyaka rye rya UDPS bwo bwahamagaje imyigaragambyo ishyigikira icyo cyemezo.
Ku wa Kane, tariki ya 30 Mata 2026, Minisiteri y’Imari ya Amerika, ibinyujije mu rwego rwayo rwa OFAC (Office of Foreign Assets Control), yatangaje ko yafatiye Kabila ibihano, imushinja kugira uruhare mu gufasha ihuriro rya AFC/M23 rirwanya ubutegetsi bw’i Kinshasa.
Ibyo bihano birimo:
Gufatira imitungo yose yaba afite muri Amerika
Gukumira ibikorwa byose by’imari bifitanye isano na we
Gufunga konti n’imikoranire n’ibigo by’imari byo muri Amerika
Ibi byafashwe mu gihe umutekano mu burasirazuba bwa RDC ukomeje kuzamba, aho ihuriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) rikomeje guhangana n’ingabo za Leta (FARDC), zifatanyije n’ingabo z’u Burundi hamwe n’imitwe ya Wazalendo na FDLR.
Nyuma y’iri tangazo, Joseph Kabila ntiyatinze gusubiza. Mu butumwa bwe, yagaragaje ko yamagana igitutu cy’amahanga ku gihugu cye, ashimangira ko RDC igomba kwigenga mu byemezo byayo.
Yagize ati:“Umunsi RDC izayoborwa n’intwari, mu bunyangamugayo no mu cyerekezo cyiza, nta mbaraga z’amahanga zizashobora gutegeka igihugu cyacu cyangwa ubushake bwacyo.”
Yakomeje agaragaza ko:
Ibihano bidakwiye guca intege Abanyekongo
Igihugu kigomba kwihitiramo icyerekezo cyacyo
Afurika igomba kwigobotora igitutu cy’ibihugu bikomeye
Kabila yanahakanye ibyo ashinjwa byo gufasha AFC/M23, avuga ko ibikorwa bye bijyanye n’uburenganzira bwe nk’Umunyekongo bwo gutanga umusanzu mu gushakira igihugu ibisubizo.
Ku ruhande rw’ubutegetsi buriho, ishyaka rya UDPS ryatangaje ko riteganya imyigaragambyo i Kinshasa igamije gushyigikira ibihano byafashwe na Amerika, gusaba ubutabera ku bakekwaho guteza umutekano muke, no kugaragaza ko Leta ishyize imbere amahoro n’umutekano.
Ibi bigaragaza itandukaniro rikomeye ry’imyumvire hagati y’impande zombi: ubutegetsi bwa Tshisekedi bushyigikira uruhare rw’amahanga mu gukemura ibibazo, mu gihe Kabila we ashyira imbere ubwigenge bw’igihugu.
Iki kibazo cyateje impaka zikomeye mu gihugu:
Hari abashyigikiye ibihano babibona nk’intambwe yo guhashya abateza umutekano muke
Abandi bakabifata nk’igitutu cy’amahanga gishobora gukaza amakimbirane ya politiki
Hagati aho, amakuru akomeza kuvuga ko Kabila amaze iminsi agaragara mu burasirazuba bwa RDC, cyane cyane i Goma, aho avuga ko yagiye gukurikirana ibibazo by’umutekano no gutanga umusanzu mu kubishakira ibisubizo.
Ibi byose biri kuba mu gihe umubano we n’ubutegetsi bwa Tshisekedi ukomeje kuzamba, by’umwihariko nyuma y’uko mu 2025 urukiko rwa gisirikare rumukatiye igihano cy’urupfu—ikintu cyazamuye ubushyamirane ku rwego rwo hejuru.
Amerika nayo ikomeje kugaragaza ko ishaka kugira uruhare mu gukemura ikibazo cya RDC n’akarere k’Ibiyaga Bigari, aho yanagize uruhare mu biganiro by’amahoro hagati ya RDC n’u Rwanda mu 2025. Gusa hari abanenga uburyo ishyira igitutu ku bihugu bimwe kurusha ibindi, ndetse ikekwaho kugira inyungu za politiki n’ubukungu muri aka karere.
Abasesenguzi bagaragaza ko ubutumwa bwa Kabila bushobora kongera impaka ku bwigenge bw’ibihugu bya Afurika, gukaza ubushyamirane hagati y’abashyigikiye ubutegetsi n’ababurwanya, no gushyira RDC mu cyiciro gishya cy’ihangana rikomeye rya politiki.
Mu gihe imyigaragambyo ya UDPS iteganyijwe ishobora kurushaho kongera umwuka mubi, haracyibazwa uko ubutegetsi bwa Tshisekedi n’abatavuga rumwe na bwo bazitwara muri ibi bihe bikomeye.
Mu by’ukuri, ikibazo cy’ibihano kuri Kabila kirenze kuba icy’umuntu ku giti cye, ahubwo cyahindutse ishusho y’ihangana rikomeye hagati y’ubwigenge bw’ibihugu bya Afurika n’uruhare rw’amahanga mu miyoborere yabyo.
UMVA HANO INKURU YA KABILA
