Mu mugoroba wo kuri iki Cyumweru tariki ya 24 Gicurasi 2026, umujyi wa Kisangani muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo wongeye kuvugwamo ikibazo gikomeye cy’umutekano nyuma y’ibitero bya drones byagabwe ku Kibuga cy’Indege cya Bangboka, kimwe mu bibuga by’ingenzi muri icyo gihugu.
Amakuru aturuka mu nzego z’ibanze ndetse no ku babonye ibyabaye avuga ko habaye ibitero bibiri bya drones byibasiye iki kibuga cy’indege mu masaha y’igicamunsi. Izo drones zaje ziturutse ahataramenyekana, ibintu byateje ubwoba n’urujijo mu baturage ndetse no mu bashinzwe umutekano.
Nk’uko amakuru y’ibanze abigaragaza, izo drones zaje kuraswaho n’inzego z’umutekano. Nubwo zangijwe mbere yo kugera ku ntego zazo zose, haravugwa ko ibikorwa remezo bimwe byangiritse hafi y’ikibuga cy’indege.
Iki gitero cyahise gitera impungenge zikomeye ku mutekano w’ikirere muri ako gace, bituma ubuyobozi bufata icyemezo cyo guhagarika by’agateganyo ingendo z’indege zose zari ziteganyijwe hagati ya Kisangani na Kinshasa. Sosiyete ishinzwe iby’indege za gisivili muri RDC (CAA) yahise ihagarika indege zose zari ziteganyijwe kugwa cyangwa guhaguruka kuri iki kibuga kugeza igihe umutekano uzongera kwemezwa.
Abaturage bo mu duce twegereye ikibuga cy’indege bavuga ko bumvise urusaku rukomeye rw’iturika, ndetse bamwe babona imyotsi izamuka hafi y’ahagabwe igitero. Hari amakuru avuga ko inzego z’umutekano zahise zongera ingabo ndetse zifunga inzira zimwe zijya ku kibuga cy’indege mu rwego rwo gukaza umutekano no gukora iperereza ku bakomoka kuri ibyo bitero.
Kugeza ubu, ntiharamenyekana uruhande rwihishe inyuma y’ibi bitero bya drones. Gusa ibi bibaye mu gihe uburasirazuba bwa Congo bukomeje kurangwa n’umwuka mubi w’intambara, ibikorwa bya gisirikare ndetse n’ibitero byo mu kirere bikomeje gufata indi ntera hagati y’impande zitandukanye zihanganye.
Mu yandi makuru ajyanye n’umutekano muri RDC, Guverineri wa Kivu y’Amajyaruguru, Bahati Erasto, yasuye inkambi y’abarinzi b’Ikigo cy’Ibidukikije cya Rumangabo nyuma y’ibitero byo mu kirere bivugwa ko byagabwe n’ingabo z’ihuriro z’ubutegetsi bwa Kinshasa. Ibyo bitero byangije ibikorwa remezo byinshi by’abaturage ndetse n’ibidukikije birangirika bikomeye, ibintu bikomeje guteza impungenge ku mutekano n’ihungabana ry’abaturage bo muri ako karere.
Ababikurikiranira hafi bavuga ko ikoreshwa rya drones mu bitero rikomeje gufata indi ntera muri RDC, cyane cyane mu bice birimo amakimbirane n’intambara. Ibi bishobora gukomeza gushyira mu kaga ibikorwa by’ingenzi nk’ibibuga by’indege, ibikorwa remezo bya Leta ndetse n’abaturage basanzwe.
Kuri ubu, umutekano uracyakajijwe cyane i Kisangani no mu nkengero z’ikibuga cy’indege cya Bangboka, mu gihe inzego z’umutekano n’iza gisirikare zikomeje gukora iperereza rigamije kumenya inkomoko y’izo drones n’abazohereje. Abaturage basabwe gukomeza kuba maso no kwirinda kwegera ahagabwe ibitero kugeza igihe ibintu bizaba byasubiye mu buryo.
