Ifatwa ry’umujyi wa Uvira ku wa 10 Ukuboza 2025 n’abarwanyi ba AFC/M23 ryabaye impinduka ikomeye mu ntambara yo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, rihita rihindura n’uruhare rw’ingabo z’u Burundi zari ziri muri iyo mirwano.
Raporo yashyizwe ahagaragara muri Mata 2026 n’Itsinda ry’Ubushakashatsi kuri Congo (CRG) ku bufatanye n’Ikigo cy’Ubufatanye Mpuzamahanga (CIC) cya Kaminuza ya New York, igaragaza ko abasirikare b’u Burundi bari hagati y’ibihumbi 12 na 15 bari boherejwe muri Kivu y’Amajyepfo gufasha Ingabo za FARDC guhangana n’ihuriro rya AFC/M23.
Uvira, uherereye ku nkombe z’Ikiyaga cya Tanganyika kandi uhana imbibi n’u Burundi, ni umujyi w’ingenzi mu bya gisirikare no mu bucuruzi. Ifatwa ryawo ryatumye ingabo z’u Burundi zitabasha kongera kugera ku mirongo y’imbere y’urugamba no mu birindiro byazo, bituma zigira imbogamizi zikomeye mu gukomeza ibikorwa byazo.
Iyi raporo ivuga ko uruhare rw’u Burundi muri aya makimbirane rufitanye isano no guhangana mu buryo butaziguye n’u Rwanda. U Burundi bwari busanzwe bwohereza ingabo muri Kivu y’Amajyepfo kurwanya umutwe wa RED-Tabara, bushinja u Rwanda kuwufasha. Ibi byatumye Bujumbura yegera cyane Kinshasa mu guhangana na M23.
Ifatwa rya Uvira kandi ryateje umwuka mubi hagati y’abafatanyabikorwa ba Leta ya Congo. Inyeshyamba za Wazalendo, zashyizwe hamwe ngo zunganire FARDC, zatangiye gushinja ingabo za Leta guhunga urugamba, ndetse rimwe na rimwe habaho gukozanyaho hagati yabo n’izo ngabo.
Ku wa 15 Ukuboza 2025, umuhuzabikorwa wa AFC, Corneille Nangaa, yatangaje ko abarwanyi ba M23 bavuye mu mujyi wa Uvira, avuga ko byari mu rwego rwo kubaka icyizere bisabwe n’abunzi b’Abanyamerika.
Nyuma y’aho, ku wa 18 Mutarama 2026, Ingabo za FARDC zatangaje ko zongeye kwigarurira Uvira, aho n’ingabo z’u Burundi zongeye gusubira muri ako gace.
Ifatwa rya Uvira ntiryagize ingaruka mu bya gisirikare gusa, ahubwo ryanagize izikomeye ku bukungu bw’u Burundi. Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo isigaye ari umufatanyabikorwa mukuru w’u Burundi mu bucuruzi, cyane cyane nyuma y’ifungwa ry’imipaka hagati yabwo n’u Rwanda, bigatuma Uvira iba ihuriro rikomeye ry’ubuhahirane.
Muri rusange, ibyabereye i Uvira byagaragaje ko iyi ntambara ifite ingaruka zirenze iz’urugamba gusa, kuko ihindura imibanire y’ibihugu, imikoranire ya gisirikare ndetse n’ubukungu bw’akarere kose.
