Ese intambara igiye kongera kubura i Uvira? Amakuru mashya kuri M23 na politiki ya Congo

 

Mu gihe umutekano mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ukomeje kuzamba, umujyi wa Uvira wongeye kuvugwa cyane mu makuru, aho hari impungenge z’uko imirwano ishobora kongera kubura, bitewe n’amakuru mashya ajyanye n’umutwe wa M23 ndetse n’amakimbirane ya politiki akomeje gufata indi ntera i Kinshasa.

Umujyi wa Uvira, uherereye mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo hafi y’umupaka w’u Burundi, ni umwe mu mijyi ifite akamaro gakomeye mu by’umutekano n’ubucuruzi. Mu bihe byashize, uyu mujyi wagiye ugarukwaho mu makuru ajyanye n’imirwano, aho wafashwe na M23 mu bihe bitandukanye mu mpera za 2025 no mu ntangiriro za 2026, nyuma y’igitutu mpuzamahanga cyane cyane Amerika M23 yaje kuwuvamo maze ingabo za Leta (FARDC) zisubira kuwugenzura muri Mutarama 2026.

 

Icyakora, amakuru ari gucicikana mu baturage no ku mbuga nkoranyambaga agaragaza ko abarwanyi ba M23 bakomeje kugaragara hafi y’uyu mujyi, ibintu bituma hibazwa niba hashobora kongera kubura imirwano mu gihe cya vuba. Nubwo nta tangazo rya Leta rirabyemeza ku mugaragaro, impungenge zikomeje kwiyongera mu baturage bahatuye, bamwe batangiye no gutekereza ku wimuka mu gihe ibintu byakomeza kuzamba.

Ku rundi ruhande, politiki ya Congo nayo iri mu bihe bikomeye, aho umubano hagati ya Perezida Félix Tshisekedi n’uwahoze ayobora iki gihugu, Joseph Kabila, ukomeje kurushaho kuzamba. Ubutegetsi buriho bushinja Kabila kugira uruhare mu bikorwa by’imitwe yitwaje intwaro irimo M23, mu gihe abashyigikiye Kabila bashinja ubuyobozi bwa Tshisekedi gukoresha igitugu no gucecekesha abatavuga rumwe nabwo.

Hari kandi amakuru atandukanye akomeje gukwirakwira ku mbuga nkoranyambaga avuga ku migambi yo kugirira nabi bamwe mu banyapolitiki bakomeye, ariko abasesenguzi bagaragaza ko ayo makuru akwiye kwitonderwa, kuko ataremezwa n’inzego zibifitiye ububasha, bityo ashobora kuba agamije kuyobya rubanda cyangwa kongera umwuka mubi wa politiki.

Muri rusange, uburasirazuba bwa Congo bukomeje kuba ahantu h’ingenzi mu bibazo by’umutekano muke, aho imitwe yitwaje intwaro ikomeje guhangana n’ingabo za Leta, mu gihe na politiki y’imbere mu gihugu igaragaza kutumvikana gukomeye hagati y’abayobozi bakuru.

Abaturage bo muri utu duce bakomeje kuba ari bo bibasirwa cyane n’ingaruka z’ibi bibazo, zirimo guhunga, kubura umutekano n’ihungabana rikomeje kwiyongera umunsi ku wundi.

Icyakora, amaso akomeje guhanga ku biganiro bya dipolomasi biri gukorwa n’ibihugu n’imiryango mpuzamahanga, mu rwego rwo gushaka ibisubizo birambye byagarura amahoro mu burasirazuba bwa Congo, nubwo kugeza ubu hataragaragara umuti wihuse w’iki kibazo kimaze igihe kirekire.